Yaklaşık 14 yıl yörüngede kalan büyük bir NASA uydusu, çarşamba sabahı Dünya’ya geri döndü. Parçaların çoğu atmosfere girerken yandı.
14 yıllık görev böyle bitti
Dünya’ya dönen araç Van Allen Probe A oldu. 600 kilogram ağırlığındaki uydu, Ağustos 2012’de fırlatıldı.
Görevine tek başına başlamadı. Yanında ikizi olan Van Allen Probe B da vardı. İki araç da Dünya’nın radyasyon kuşaklarını incelemek için gönderildi.
NASA iki uyduyu da 2019 yılında kapattı. Van Allen Probe A ise yıllar sonra yörüngeden düşerek görevini tamamen bitirdi.
Atmosfere giriş zamanı doğrulandı
ABD Uzay Kuvvetleri, uydunun atmosfere girişini doğruladı. Araç çarşamba günü 06.37’de atmosfere girdi.
Uydu, doğu Pasifik üzerinde parçalanarak düştü. NASA’ya göre parçaların çoğu atmosfere girerken yandı.
Bazı küçük parçalar ise yanmadan kalmış olabilir. Bu parçaların büyük ihtimalle okyanusa düştüğü düşünülüyor.
İnsanlara zarar verme ihtimali çok düşüktü
NASA daha önce risk hesabı yapmıştı. Uydu parçalarının birine zarar verme ihtimali 4.200’de 1 olarak hesaplandı.
Bu oran yaklaşık yüzde 0,02 risk anlamına geliyor. Dünya yüzeyinin yüzde 70’i suyla kaplı. Bu yüzden parçaların büyük kısmının okyanusa düşmesi bekleniyordu.
Asıl görev: Dünya’nın radyasyon kuşakları
İki uydu, Dünya çevresindeki güçlü radyasyon bölgelerini incelemek için gönderildi. Bu bölgeler Van Allen Radiation Belts olarak biliniyor.
Araçlar çok eliptik bir yörüngede dolaştı. Dünya’ya en yakın noktaları yaklaşık 618 kilometreydi. En uzak noktaları ise 30 bin kilometreyi aştı.
Görev aslında sadece iki yıl sürecekti. Ancak iki araç da beklentinin çok üstünde çalıştı.
Probe B Temmuz 2019’a kadar görev yaptı. Probe A ise Ekim 2019’a kadar veri toplamayı sürdürdü.
Toplanan veriler hâlâ kullanılıyor
Bilim insanları bu görevden gelen verileri hâlâ inceliyor. Çünkü bu veriler uzay havasını anlamaya yardımcı oluyor.
Güneş’ten gelen patlamalar uyduları ve astronotları etkileyebiliyor. Aynı olaylar iletişim, navigasyon ve elektrik şebekelerini de zorlayabiliyor.
Van Allen Probes bu olayların nasıl geliştiğini daha iyi anlamayı sağladı. Bu sayede uzay havası tahminleri de gelişti.
Güneş beklenenden daha aktif çıktı
NASA aslında iki uydunun 2034’e kadar yörüngede kalmasını bekliyordu. Fakat son yıllarda Güneş daha aktif davranıyor.
Bu durum Dünya atmosferini biraz genişletti. Atmosfer genişleyince yörüngedeki uydular daha fazla sürtünmeye maruz kaldı.
Bu sürtünme Van Allen Probe A’nın daha erken düşmesine yol açtı.
İkizi olan Probe B ise hâlâ yörüngede. NASA’ya göre bu araç 2030’dan önce Dünya’ya düşmeyecek.
